Hôm trước, có một chị bạn than thở với tôi rằng: “Ăn mãi cơm trắng thì sợ béo, mà đổi sang gạo lứt thường thì nhai mỏi cả hàm, khô khan quá!”. Tôi mới cười và bảo: “Thế thì bạn chưa biết đến ‘siêu phẩm’ này rồi!”. Đó chính là gạo lứt đen – một loại hạt từng được mệnh danh là “gạo cấm” thời xưa vì độ quý hiếm, chỉ chuyên dùng để tiến vua. Dạo gần đây, loại gạo này đang “làm mưa làm gió” trên các diễn đàn ăn sạch sống khỏe. Vậy thực hư giá trị của nó ra sao? Hôm nay, bạn hãy cùng tôi khám phá chi tiết những tác dụng của gạo lứt đen tốt cho sức khỏe để xem nó có thực sự xứng đáng có mặt trong mâm cơm gia đình mình không nhé!
1. Giàu chất dinh dưỡng
Bật mí cho bạn một sự thật bất ngờ: gạo lứt đen hiện đang nắm giữ “ngôi vương” về lượng đạm (protein) trong các loại gạo. Nếu gạo lứt thường chỉ loanh quanh ở mức 7g protein, thì cứ 100g gạo lứt đen lại chứa tới 9g protein. Chưa hết đâu, đây còn là “mỏ quặng” khoáng chất, đặc biệt là chất sắt – nguồn nguyên liệu sống còn giúp đưa oxy đi nuôi toàn bộ các cơ quan trong cơ thể. Các chuyên gia dinh dưỡng ước tính, chỉ với 45g gạo thô chưa chế biến, bạn đã nạp vào cơ thể: 160 calo, 1,5g chất béo, 4g protein, 34g Carbs, 1g chất xơ và 6% nhu cầu chất sắt mỗi ngày. Tuyệt vời chưa?
2. Nhiều chất chống oxy hóa
Bên cạnh lượng đạm và sắt dồi dào, tác dụng của gạo lứt đen còn tỏa sáng nhờ kho tàng chất chống oxy hóa. Chắc bạn cũng biết, chất chống oxy hóa chính là những “vệ sĩ” tinh nhuệ, có nhiệm vụ bảo vệ tế bào của bạn thoát khỏi sự tấn công của stress oxy hóa từ các gốc tự do. Điều này vô cùng quan trọng, bởi stress oxy hóa nếu kéo dài có thể dẫn đến các bệnh lý mãn tính nguy hiểm như ung thư, Alzheimer hay bệnh tim. Dù chưa xuất hiện phổ biến mâm cơm mọi nhà như gạo trắng, nhưng nhiều nghiên cứu đã khẳng định dòng gạo đen này có khả năng chống oxy hóa đỉnh cao nhất. Thực tế, ngoài chất Anthocyanin, nó còn chứa hơn 23 hợp chất thực vật quý giá khác (như flavonoid và carotenoid). Thế nên, chăm chỉ ăn loại gạo này mỗi ngày là cách bạn đang xây dựng một tấm khiên vững chắc bảo vệ cơ thể đấy.
3. Chứa hợp chất thực vật anthocyanin
Bạn có thắc mắc vì sao hạt gạo lại có màu sắc tối sẫm như vậy không? Đó là nhờ Anthocyanin – một nhóm sắc tố thực vật có chức năng tạo ra sắc tím đen đặc trưng, giống hệt như cách nó nhuộm màu cho khoai lang tím hay quả việt quất vậy. Rất nhiều nghiên cứu khoa học uy tín đã chỉ ra rằng, hàm lượng Anthocyanin khổng lồ này có công dụng chống oxy hóa, kháng viêm và ngừa ung thư cực kỳ hiệu quả. Thêm vào đó, việc ăn nhiều thực phẩm giàu Anthocyanin còn giúp chúng ta phòng tránh các căn bệnh thời đại như béo phì và tim mạch.
4. Tăng cường sức khỏe tim mạch
Nói về tim mạch, dù giới khoa học vẫn đang đào sâu thêm, nhưng sự góp mặt của Flavonoid và chất chống oxy hóa trong gạo lứt đen đã ngầm khẳng định vai trò bảo vệ trái tim của nó. Nhiều thử nghiệm trên cả người và động vật đã ghi nhận rằng, Anthocyanin trong gạo giúp cải thiện rõ rệt lượng mỡ máu (chất béo trung tính) và cholesterol. Thậm chí, một nghiên cứu trên 120 người có lượng cholesterol cao đã cho kết quả ấn tượng: chỉ sau 12 tuần sử dụng viên nang chiết xuất Anthocyanin (80mg/ngày), lượng cholesterol tốt (HDL) tăng lên đáng kể, đồng thời đánh bay lượng cholesterol xấu (LDL).
5. Chống ung thư
Loại sắc tố Anthocyanin tôi vừa nhắc ở trên không chỉ làm đẹp màu gạo mà còn mang đặc tính ức chế tế bào ung thư rất mạnh mẽ. Đã có những nghiên cứu chứng minh rằng, duy trì chế độ ăn dồi dào sắc tố này có khả năng làm giảm rủi ro mắc bệnh ung thư đại tràng, đồng thời kìm hãm sự lây lan của các tế bào ung thư vú. Tuy nghe có vẻ kỳ diệu và chúng ta vẫn cần thêm những bằng chứng lâm sàng chuyên sâu hơn, nhưng rõ ràng việc bổ sung gạo lứt đen vào thực đơn là một sự đầu tư sinh lời cho sức khỏe dài lâu.
6. Tăng cường thị lực
Bạn có biết tác dụng của gạo lứt đen còn vươn tới cả việc bảo vệ “cửa sổ tâm hồn”? Phân tích cho thấy hạt gạo nhỏ bé này chứa một lượng lớn lutein và zeaxanthin – hai loại carotenoid đóng vai trò như chiếc kính râm sinh học, bảo vệ võng mạc của bạn khỏi các sóng ánh sáng xanh gây hại. Chưa hết, các chất chống oxy hóa này còn giữ vai trò cốt lõi trong việc phòng chống chứng thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa hiện nay), cũng như giảm rủi ro đục thủy tinh thể và tiểu đường võng mạc. Thậm chí, một nghiên cứu trên chuột còn phát hiện ra Anthocyanin trong gạo giúp giảm tổn thương võng mạc khi tiếp xúc với ánh sáng huỳnh quang. Dù chờ được kiểm chứng trên người, nhưng lợi ích cho mắt là không thể phủ nhận.
7. Không chứa gluten
Rất nhiều người hiện nay gặp vấn đề về tiêu hóa do chứng nhạy cảm với Gluten – một loại protein tự nhiên thường có trong lúa mì, lúa mạch. Với những người mắc bệnh Celiac, nếu ăn phải gluten, ruột non sẽ bị tổn thương nặng nề, gây ra các tác dụng phụ đầy hơi, đau bụng. Rất may mắn, gạo lứt đen hoàn toàn vắng bóng gluten. Đây được xem là chân ái, là sự lựa chọn ưu tiên hàng đầu, vô cùng an toàn và lành mạnh để thay thế các loại ngũ cốc khác. Dù bạn đang muốn giảm cân hay có một hệ tiêu hóa nhạy cảm, bạn đều có thể an tâm thưởng thức loại cơm này một cách thoải mái.
8. Hỗ trợ giảm cân
Chị em nào đang đau đầu vì cân nặng thì đây chính là “cứu tinh” nhé! Nhờ nguồn bổ sung chất xơ và đạm cực kỳ dồi dào, gạo lứt đen sẽ giúp dạ dày của bạn no lâu hơn, xua tan những cơn đói bụng cồn cào và thúc đẩy quá trình giảm cân hiệu quả. Thêm một tin vui nữa: một nghiên cứu trên chuột béo phì kéo dài 12 tuần đã tiết lộ, chế độ ăn kết hợp Anthocyanin từ dòng gạo này giúp giảm tới 9,6% trọng lượng cơ thể và điều chỉnh tỷ lệ mỡ thừa rất tích cực. Dù giới y khoa vẫn đang tiếp tục nghiên cứu trên cơ thể người, nhưng hiệu quả giữ dáng của nó thì đã được rất nhiều chị em ăn kiêng kiểm chứng thực tế rồi.
9. Công dụng khác
Bảng thành tích của gạo lứt đen vẫn chưa dừng lại ở đó đâu bạn ạ. Nó còn mang đến những lợi ích thầm lặng nhưng cực chất lượng như:
-
Giảm đường huyết: Các nghiên cứu trên động vật cho thấy, duy trì ăn loại gạo này và các món chứa Anthocyanin hỗ trợ kéo giảm lượng đường huyết cực tốt cho bệnh nhân tiểu đường tuýp 2.
-
Giảm tình trạng gan nhiễm mỡ (không do rượu): Đưa loại gạo quý này vào khẩu phần ăn giàu chất béo thực chất lại giúp cải thiện đáng kể lượng mỡ ứ đọng trong gan.
Mặc dù có thể chưa “nhẵn mặt” ở các sạp gạo như lứt nâu hay gạo trắng, nhưng với hàm lượng protein vô địch và khả năng chống oxy hóa “đỉnh chóp”, những tác dụng của gạo lứt đen tốt cho sức khỏe từ tim mạch, thị lực, cân nặng cho đến hỗ trợ chống ung thư là không thể bàn cãi. Hôm nào rảnh, bạn thử rinh ngay vài ký về trổ tài nấu nướng đổi vị cho cả gia đình xem sao nhé, chắc chắn sẽ ghiền đấy!
